Tháng thứ tám sống trong chung cư tôi tự tay thiết kế, tôi nhận ra mình chẳng còn hứng thú trở về nhà. Nghe hơi nghịch lý với một kẻ chuyên trang trí nhà cửa như tôi, nhưng sự thật là tôi đã khiến hàng chục căn nhà của khách lung linh như ảnh mẫu, còn chính căn hộ của mình lại khiến tôi ngột ngạt mỗi khi bước vào. Hôm đó, tôi ngồi đếm: 47 đồ vật trang trí, 9 loại ánh sáng, 3 tông màu chủ đạo – mọi thứ đều 'đúng bài' theo giáo trình, nhưng chẳng có gì nói về tôi. Đó là lúc tôi bắt đầu nghi ngờ toàn bộ sự nghiệp của mình.
Tôi đã thiết kế nhà cho khách bằng công thức, và nó khiến chính tôi khổ sở
Khi bắt đầu thiết kế lại căn hộ của mình, tôi áp dụng đúng y công thức tôi vẫn dùng cho khách: đo đạc từng centimet, chọn bảng màu theo nguyên tắc tương phản, sắp xếp đồ đạc theo tỷ lệ vàng. Tôi thực hiện 3 bản vẽ phối cảnh, chỉnh sửa 12 lần, và đổ vào 85 triệu đồng cho các món nội thất 'xứng đáng'. Ban đầu, nhìn đâu cũng ưng. noi that sofa nhập từ Ý màu xám tro, tủ sách gắn tường bố trí theo mật độ thưa – dày, bàn trà mặt đá marble bóng loáng. Nhưng chỉ vài tháng sau, tôi dần phát hiện sự trống rỗng. Tôi không dám ngả lưng trên ghế sofa vì sợ vải nhăn. Kệ sách sắp đặt quá ngăn nắp đến mức tôi không tìm được cuốn sách mình thích. Tôi đã dựng nên một không gian đẹp trong mắt bất kỳ ai bước vào, nhưng lại xa lạ với chính mình. Nghĩ mà buồn cười, tôi bỏ ra bao năm để học cách làm nhà đẹp cho người khác, thế mà lại quên mất hỏi bản thân mình cần gì.
Bước ngoặt từ một buổi tối mất điện và câu hỏi của đứa cháu 6 tuổi
Câu chuyện chỉ rẽ hướng vào một đêm mất điện bất chợt giữa tuần. Thành phố tối om, tôi thắp mấy ngọn nến và thằng bé con nhà chị gái sang chơi nhìn quanh rồi hỏi: “Sao nhà bác không có đồ chơi bác thích?”. Câu hỏi ngây thơ đó làm tôi giật mình. Tôi nhận ra một cách đau đớn mình chưa bao giờ để một thứ gì thực sự 'cá nhân' vào ngôi nhà này. Tất cả đều là sản phẩm từ showroom, chọn theo xu hướng, theo sở thích của người khác. Đêm đó, tôi bắt đầu liệt kê những thứ tôi thực sự yêu: chiếc võng của bà ngoại đan bằng dây thừng đã cũ, bộ sưu tập đĩa than nhạc jazz mà tôi nhặt nhạnh suốt mười năm, những tấm ảnh chụp chuyến đi Phú Quốc cùng hội bạn quái đản. Tôi hiểu rằng mình đã đặt sai trọng tâm khi biến ngôi nhà thành phòng trưng bày thay vì một chốn để yêu thương.
Tôi phá bỏ những quy tắc và ngôi nhà bắt đầu thở
Sau đêm đó, tôi bắt đầu phá bỏ các nguyên tắc của chính mình. Việc đầu tiên là vứt bỏ khoảng 60% đồ trang trí – những bình hoa giả, mấy con tượng thạch cao, khung ảnh treo tường mà tôi chẳng biết mua khi nào. Tôi thay bức tranh sơn dầu trừu tượng bằng bức ảnh cả nhà đang cười ở bãi biển – màu sắc chẳng ăn nhập gì, nhưng mỗi lần nhìn là tôi lại nhớ về kỷ niệm. Chiếc võng cũ của bà tôi đem treo ra góc ban công, cột chặt vào hai cây trụ dù chiếm chỗ lối đi một chút. Cây đàn guitar tôi cất trong tủ từ lâu nay treo lên mảng tường trống, vừa để trang trí vừa tiện lúc buồn. Tôi tự đề ra nguyên tắc mới cho mình: “Mỗi đồ vật phải có một câu chuyện hoặc một chức năng, không thì biến mất. Ngôi nhà của tôi giờ đây xấu xí theo tiêu chuẩn thiết kế, không còn nhất quán một phong cách nào, nhưng tôi thấy hạnh phúc hơn hẳn. Buổi sáng thức dậy, tôi thấy chiếc võng, cây đàn, tấm ảnh gia đình, và tôi hiểu rằng mình đang đúng chỗ của mình.
Bài học tôi áp dụng lại cho khách hàng nhưng theo cách khác hẳn
Sau bài học đó, tôi thay đổi cách tư vấn với khách hàng. Trước đây, tôi hay hỏi: “Anh chị thích phong cách nào?”. Bây giờ, tôi hỏi: “Anh chị thức dậy vào buổi sáng và nhìn thấy gì, cảm thấy gì?”. Tôi lấy ví dụ về một gia đình trẻ mới có con nhỏ. Họ ban đầu đòi hỏi một phòng khách 'sang' theo kiểu tân cổ điển, thế mà khi tôi ngồi nói chuyện kỹ hơn, tôi nhận ra họ thực sự cần một góc đọc sách ấm cúng cho cô con gái nhỏ, và một mảnh vườn nhỏ trồng vài luống rau. Nếu làm đúng như đơn hàng lúc đầu, tôi sẽ đẽo gọt ra một phòng khách vô hồn. Thay vào đó, tôi thiết kế một không gian mà họ thấy thoải mái khi đi chân đất. Tôi ngộ ra một chân lý đơn giản: thiết kế nhà đẹp không phải là tạo ra một bức tranh hoàn hảo, mà là tạo ra một khung cảnh cho cuộc sống thật diễn ra. Cái đẹp vị kỷ, cái đẹp gắn với ký ức, với thói quen, với những vết xước do con mèo cào – thứ đó mới trường tồn trong lòng người. Giờ đây, mỗi khi nhận contract mới, tôi không còn lao vào chọn màu sơn hay kích thước sofa nữa. Tôi mời họ ngồi lại, pha ấm trà, trò chuyện về tuổi thơ, về những buổi sáng họ muốn thức dậy, về bữa cơm họ mơ ước. Tin tôi đi, kết quả luôn làm tôi bất ngờ. Có người muốn một chiếc xích đu trong phòng ngủ vì hồi nhỏ không có, có người muốn một bức tường để dán ảnh con mèo đã mất. Ngôi nhà đẹp nhất không phải là ngôi nhà chụp ảnh đẹp nhất, mà là nơi mà bạn không cần phải giải thích vì sao bạn yêu nó. Nếu bạn sắp sửa sửa nhà, đừng hỏi tôi về màu sơn hay phong cách. Hãy hỏi bản thân bạn đã bao giờ thấy mình là mình nhất ở nơi nào chưa. Tôi đã mất 2 năm để hiểu điều đó, và tôi không muốn bạn làm vậy.