Buổi chiều hôm đó, trong lúc tôi cầm bản vẽ kỹ thuật dày đặc các đường nét trên căn hộ 30m2, ông thợ sơn già đưa tay chỉ lên mảng tường ố màu rồi nói: ‘Cháu toàn tưởng tượng ra trên giấy, nhưng nhà này đẹp hay xấu là nhờ ánh nắng lúc năm giờ chiều đấy. Lời nói ấy đã khiến tôi gạt bỏ hết những kiến thức trong sách vở và bắt đầu thiết kế bằng một cách khác hẳn. Kể từ lúc ấy, tôi hiểu ra rằng #keyword# không phải là chuyện vẽ vời mà chính là cảm nhận của ánh sáng và bóng đổ trong từng góc nhỏ.
Thứ duy nhất tôi giữ lại từ bản vẽ là vị trí của ổ cắm điện
Lúc quyết định cải tạo căn hộ 30 mét vuông này, tôi đã từng dành hẳn một tuần để thiết kế lại mặt bằng sắp đặt nội thất trên giấy. Thế nhưng cuối cùng, một bản vẽ đẹp như mơ với sofa hướng ra cửa sổ, chiếc bàn ăn áp sát tường và giường ngủ nằm trong góc phòng. noi that khi dựng mọi thứ lên thực tế, tôi bỗng thấy bản vẽ đó hoàn toàn vô nghĩa nếu không để ý đến hướng nắng chiếu vào từng giờ trong suốt ngày. Bởi thế, tôi quyết định gạt sang một bên gần như toàn bộ bản vẽ, chỉ chừa lại các điểm cắm điện vốn đã được tôi tính toán rất kỹ đến từng phân. Điều buồn cười là rồi tôi sắp xếp lại sofa, bàn ăn, giường ngủ dựa trên hướng sáng tự nhiên chứ không phải theo thẩm mỹ của bản vẽ. Căn hộ của tôi có trần cao 3.2m và chỉ một cửa sổ duy nhất hướng Tây Nam. Chính vì vậy, tôi kê bàn ăn ngay sát cửa sổ để lúc chiều tà ánh nắng vàng rọi lên mặt bàn khiến bữa cơm của hai đứa chúng tôi ấm áp lạ thường. Còn chiếc giường thì tôi đẩy vào góc cuối phòng, nơi ít bị nắng soi trực diện vào mặt mỗi sáng sớm. Điều khiến tôi bất ngờ là không gian nhỏ lại trở nên rộng rãi hơn hẳn so với lúc tôi dựa vào bản vẽ ban đầu.
Màu sơn không phải để nhìn mà để phản chiếu ánh sáng
Thật ra mà nói, tôi từng nghĩ màu sơn chỉ là chuyện thẩm mỹ đơn thuần. Nhưng cho tới khi tôi để ý thấy cùng một màu trắng nhưng lúc sáng sớm thì nó bừng sáng, còn buổi chiều nó tối sầm lại trông thấy. Thế là tôi quyết định thử nghiệm bảy màu sơn khác nhau trên cùng một bức tường suốt hai tuần liền, ngày nào tôi cũng ngồi ngắm sắc thái của nó lúc tám giờ sáng, mười hai giờ trưa và năm giờ chiều. Kết quả làm tôi bất ngờ: màu trắng ngà ấm áp hơn hẳn màu trắng tinh khiết vào buổi ban mai, nhưng đến chiều lại tối hơn khi chiều buông. Trong khi đó, tông trắng tinh tuy hơi lạnh lúc sáng nhưng lại bắt sáng tốt hơn hẳn vào lúc xế chiều. Rốt cuộc tôi quyết chọn màu trắng ngà ấm cho phòng khách 18m2 và kết quả là căn phòng trông rộng ra rõ rệt dù tôi chỉ dùng loại sơn giá chỉ hai trăm nghìn một thùng chứ không phải loại đắt tiền. Điều tôi rút ra là màu sơn không phải để ngắm mà là để phản chiếu ánh sáng, nó cần được chọn dựa trên góc nắng của mặt trời của từng thời điểm trong ngày chứ không phải theo ý thích của riêng mình.
Bóng đổ từ chậu cây là thứ thiết kế giỏi nhất tôi từng gặp
Có một lần, tôi vô tình đặt một chậu cây trầu bà ngay cạnh khung cửa sổ trong phòng khách. Chiều hôm đó, nắng xiên qua khe cửa, bóng của lá in lên tường tạo ra một hiệu ứng chiều sâu khiến căn phòng nhỏ trở nên sống động lạ kỳ. Tôi ngồi nhìn mãi không chán. Kể từ đó, tôi áp dụng nguyên tắc ‘bóng đổ’ cho toàn bộ căn nhà. Tôi bố trí một chiếc đèn rọi chiếu từ dưới lên gốc cây monstera ở góc phòng, bóng lá đổ dài trên trần nhà trông như một bức tranh nghệ thuật trừu tượng. Còn rèm cửa, tôi treo thành nhiều nếp gấp, để khi nắng chiếu qua lớp vải mỏng sẽ tạo ra những dải sáng tối đan xen nhịp nhàng trên nền gạch men. Nói thật là, tôi còn dùng giấy dán tường có họa tiết bóng râm để tạo ảo giác không gian rộng thoáng hơn mà chẳng cần đục phá gì. Chính những bóng đổ mới là thứ thiết kế thông minh nhất mà tôi từng biết, bởi vì nó rẻ mà lại hiệu quả không tưởng.
Cái kết khiến bạn bè tưởng tôi thuê kiến trúc sư 200 triệu
Hôm tân gia được tổ chức sau ba tháng cải tạo miệt mài. 15 người bạn của tôi kéo đến, ai vào cũng phải trầm trồ trước không gian nhỏ mà đẹp. Có đứa bạn hỏi: “Mày thuê kiến trúc sư ở đâu để nó làm cho căn này đẹp thế. Tôi cười và bảo sự thật thì tôi chỉ chi mười hai triệu cho đèn, tám triệu tiền sơn và 5 triệu cây xanh. Tất cả bạn bè đều chết lặng không thể tin nổi. Nhưng đó là sự thật đấy. Sau ba tháng ấy, tôi rút ra được những nguyên tắc riêng: việc làm đẹp một ngôi nhà không phải là bày biện đồ đắt tiền mà là học cách lắng nghe không gian, ánh sáng và bóng đổ. Nếu bạn đang có một ngôi nhà khiêm tốn, lời khuyên của tôi là hãy bắt đầu bằng cách ngồi trong phòng lúc năm giờ chiều, quan sát ánh nắng biến đổi thế nào trên từng bức tường. Rồi bạn sẽ thấy ngôi nhà của bạn bắt đầu tự kể câu chuyện riêng mà không cần ai chỉ dạy. Còn tôi, tôi vẫn luôn nhớ câu nói của ông thợ sơn mỗi khi đứng trước một bản vẽ mới: hãy để ánh nắng dẫn đường cho mọi quyết định của bạn.